Көкарал бөгетіне неміс құрылғысы орнатылды

2020_06_22_aral_o

Арал теңізіндегі Көкарал бөгеті 2006 жылы САРАТС жобасы аясында пайдалануға берілген. Ұзындығы 13 шақырымдық тоспа салынғаннан кейін кіші теңіздегі су деңгейі көтеріліп, тұздылығы төмендеді. Теңіз кемерінен шегінген сәттен бастап азая бастаған балық түрлері қайта көбейіп, байырғы жұрт атакәсіпке оралды.

Жалпы, бүгінде теңізден жылына жеті мың тоннадай балық ауланып, оның екі мың тоннасы экспортталады. Қазір айдын 18 аумаққа бөлініп, ауданда 8 балық өңдеу зауыты жұмыс істеп тұр. Олардың өнімі қазір әлемнің әр түк­пірінен табылады.

Бірақ бөгет арқылы балық­тың өлі теңізге қарай ауып кетуі осы күнге дейін өзекті мәселе болып келген еді. Ха­лық­аралық Аралды құтқару қоры мамандары ізденісінің нәтижесінде Көкаралда ба­лықтарды тоспадан өткіз­бейтін гидроакустикалық құрылғы іске қосылды. Қор мен халықаралық ынтымақ­тастық жөніндегі Герман қоғамдастығы (GIZ) және облыстық әкімдік арасындағы меморандумы аясында жүзеге асқан жоба құны – 150 млн теңге.

Халықаралық Аралды құтқару қоры дирекциясының директоры Болат Бекнияз құрылғыны «Балық шаруашы­лығы ҒӨО» ЖШС мамандары патенттеп алғанын айтады.

– Жыл сайын Кіші Арал­дан өлі теңізге қарай 5 мың тоннаға жуық ірілі-ұсақты ба­лық ауып, қырылып қа­лып жатыр. Осыны болдыр­мау бағытындағы біздің ізде­­нісімізді халықаралық ын­­тымақтастық жөніндегі Герман қоғамдастығы (GIZ) қолдап, тоспаға қондырғы орнатылды. Мамандар оны 2 жыл көлемінде тәжірибеден өткізеді, – дейді Болат Қабы­кен­ұлы.

Шараға Германия Феде­ративтік Республика­сының Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Тило Кли­нер, облыс әкімінің орынбаса­ры Бақыт Жақанов, кезін­де еліміздің Балық шаруа­шы­лығы министрлігін бас­қар­ған, белгілі мемлекет және қоғам қайраткері Құдайберген Саржанов қатысып, бастамаға сәттілік тіледі.

– Адамзат баласы үшін табиғат ортақ. Сондықтан да бір­лескен ісіміздің бүгінгі нәти­жесін көріп қуанып тұрмын. Оның сәтті боларына сенемін, – деді елші Тило Клинер.

Тоспа түбіне орналасқан құрылғы балықты дабыл ар­қылы үркітіп тұрады. Ма­мандар балық «әуенге» бой үйретіп алмауы үшін құрылғы шығаратын дыбысты жиі өзгертіп тұруды ойластырып отыр.

Дерек көзі: egemen.kz

Дочерняя организация НАНОЦ участвует в международном проекте «Обеспечение безопасности, сохранение и развитие рыбных запасов Северного Приаралья»

1592805646_croped-glavnoe-12a4354

Дочерняя организация НАО «Национальный аграрный научно-образовательный центр» — ТОО «Научно-производственный центр рыбного хозяйства» участвует в работе международного совместного проекта «Обеспечение безопасности, сохранение и развитие рыбных запасов Северного Приаралья».  

Так, 17 июня 2020 года в Аральском районе Кызылординской области на Кокаральской плотине состоялась презентация нового совместного проекта Министерства иностранных дел Федеративной Республики Германии (МИД ФРГ), Германского общества по международному сотрудничеству (GIZ), Исполнительной Дирекции Международного фонда спасения Арала в Республике Казахстан (ИД МФСА) и Акимата Кызылординской области «Обеспечение безопасности, сохранение и развитие рыбных запасов Северного Приаралья».

В период 16-25 мая 2018 года проведена научно-практическая экспедиция на Северное Приаралье с участием представителей стран Центральной Азии и Германского общества по международному сотрудничеству. Директор региональной Программы GIZ «Трансграничное управление водными ресурсами в Центральной Азии» Каролина Милов, ознакомившись с катастрофическим выносом рыб на Кокаральской плотине по причине отсутствия рыбохода, предложила свое содействие в решении данной проблемы.

Кокаральская плотина в Кызылординской области не имела рыбозащитного сооружения (РЗУ), ввиду чего рыба и ее молодь сносилась течением через водопропускное сооружение в нижний бъеф. По данным Научно-производственного центра рыбного хозяйства (ТОО «НПЦРХ») ущерб рыбным запасам от сброса воды без РЗУ на Кокаральской плотине по взрослым рыбам составил более 53 млн. экземпляров или 4 тыс. тонн, по молоди рыб – 30 млн. экз. или около 1 тыс. тонн ежегодно. Было принято решение по установлению в верхнем бьефе Кокаральской плотины глубинного гидроакустического рыбозащитного устройства (РЗУ).

ИД МФСА в РК и GIZ 01 декабря 2019 года подписали Договор о предоставлении гранта на реализацию проекта «Обеспечение безопасности, сохранение и развитие рыбных запасов Северного Приаралья. Развитие потенциала Арало-Сырдарьинского Бассейнового Совета».

Подписанный в июле 2019 года трехсторонний Меморандум между ИД МФСА в РК, Германским обществом по международному сотрудничеству (GIZ) и Акиматом Кызылдординской области придал дополнительный импульс к успешному завершению важного по значимости для Аральского региона проекта.

Задачей проекта является разработка и установка эффективной рыбозащитной установки (РЗУ) для водопропускного сооружения Кокаральской плотины. Общая стоимость проекта составляет 150 377 000 тенге,в том числе: финансирование GIZ – 146 877 000 тенге; вклад ИД МФСА в РК – 3 500 000 тенге.

Партнерами проекта являются: Комитет лесного хозяйства и животного мира и Комитет по водным ресурсам Министерства экологии, геологии и природных ресурсов Республики Казахстан.

Проектировщики: Проектная группа Кызылординского филиала РГП «Казводхоз» Комитета по водным ресурсам; ТОО «Научно-производственный центр рыбного хозяйства» (НПЦРХ). Исполнитель: ТОО «Производственная компания «Геотерм».

По проекту было изготовлено 15 единиц понтонных сооружений для установки гидроакустического оборудования с якорными креплениями. Использованы подводные гидроакустические системы производства США. Разработанная и установленная рыбозащитная установка максимально сократит скатывание рыб и молоди через водопропускное сооружение Кокаральской плотины, тем самым уменьшит ущерб рыбным запасам Приаралья.

12-16 июня 2020 года ТОО «Научно-производственный центр рыбного хозяйства» (НПЦРХ) совместно с ИД МФСА в РК провел научный  эксперимент по выявлению эффективности рыбозащитного устройства (РЗУ) на Кокаральской плотине. Результаты тестирования объявлены 17 июня 2020 года на презентации РЗУ с участием Посла Федеративной Республики Германии в Казахстане, представителей Министерства экологии, геологии и природных ресурсов РК, Кызылординского областного и районных акиматов, GIZ, ТОО «Научно-производственный центр рыбного хозяйства» (НПЦРХ) и др.

  

Пресс-служба

НАО «Национальный аграрный научно-образовательный центр»

Источник: infozakon.kz